Zielonogórski Budżet Obywatelski 2027 · projekt nr 62
Spacer przez Układ Słoneczny
Wszechświat jest tak ogromny, że trudno to sobie wyobrazić. Nawet do Słońca, najbliższej gwiazdy, jest 150 milionów kilometrów, a to dla nas tylko liczba. Ten projekt zamienia ją w spacer.
Kopuła Planetarium Wenus będzie Słońcem, a w tej samej skali w Zielonej Górze znajdą się planety od Merkurego do Jowisza. Ziemia wielkości małego melona będzie prawie półtora kilometra od kopuły. Dlaczego taka mała? Bo Słońce ma średnicę aż 109 razy większą niż Ziemia. Jowisz, kula wysoka jak ośmiolatek, znajdzie się w parku w Kiełpinie. Taki Układ Słoneczny przejdziesz pieszo albo przejedziesz rowerem.
O co chodzi
- 1
Słońce już mamy
Kopuła na dachu Planetarium Wenus ma około 13 metrów średnicy. W tym modelu to ona jest Słońcem.
- 2
Wszystko w jednej skali
Słońce, planety i odległości między nimi są zmniejszone tyle samo razy: około 110 milionów. Wtedy Ziemia ma 12 centymetrów średnicy, a jej orbita przebiega prawie półtora kilometra od kopuły.
- 3
Sześć rzeźb na jednej trasie
Merkury, Wenus, Ziemia, Księżyc, Mars i Jowisz. Wszystkie rzeźby będą w tej samej skali, a każda będzie mieć tabliczkę z opisem i kodem QR. Naprzeciwko planetarium pojawi się też tablica z mapą całej trasy.
Gdzie znajdą się rzeźby
Numery to miejsca rzeźb. Pasy to orbity planet w skali modelu: wewnętrzny brzeg pasa to najmniejsza odległość planety od Słońca, a zewnętrzny brzeg to największa.
Ciekawi cię, co by było, gdyby Słońce było mniejsze albo większe? Sprawdź w kalkulatorze skali. →W tej skali światło biegnie 10 km/h, jak spokojny biegacz. Wybiega z kopuły i po 8 minutach i 19 sekundach mija Ziemię. Prawdziwe światło ze Słońca leci do nas tyle samo. Do Jowisza w Kiełpinie biegnie trzy kwadranse.
Dlaczego warto zagłosować?
- 1
Bo pokazuje to, czego nie pokaże żaden rysunek.
W książkach planety są narysowane ciasno, jedna obok drugiej, bo inaczej nie zmieściłyby się na stronie. W tej skali, przy Słońcu wielkości kopuły planetarium, Ziemia jest małym melonem prawie półtora kilometra dalej. Tego nie da się pokazać na kartce, ale da się to przejść.
- 2
Bo to darmowa lekcja na świeżym powietrzu.
Dla szkół, przedszkoli i rodzin: bez biletów, rezerwacji i godzin otwarcia, przez cały rok. Na tabliczkach są prawdziwe średnice i odległości do porównania, a kod QR prowadzi do opisu i mapy.
- 3
Bo łączy to, co miasto już ma.
Spina w jedną trasę planetarium, Palmiarnię, rowerostradę Zielona Strzała, Zielony Przystanek i park w Kiełpinie. Na spacer z dziećmi albo na wycieczkę rowerową.
- 4
Bo raz postawione rzeźby zostaną na lata.
Nie ma tu prądu, ekranów ani niczego, co trzeba obsługiwać. Model się nie zestarzeje: prawdziwe planety nie zmienią odległości od Słońca przez najbliższe miliardy lat.
Głosuj na projekt nr 62
11–24 listopada 2026
Głosować może każdy mieszkaniec Zielonej Góry bez względu na wiek, także dzieci.
- 1
Od 11 listopada wejdź na stronę głosowania zielonagora.konsultacjejst.pl.
- 2
Wśród projektów inwestycyjnych wybierz nr 62, „Spacer przez Układ Słoneczny”.
- 3
Podaj swoje dane i numer komórki, a potem potwierdź głos kodem z SMS-a.
Każdy ma dwa głosy: jeden na projekt inwestycyjny i jeden na społeczny. Nasz projekt jest inwestycyjny, więc drugi głos możesz oddać na dowolny projekt społeczny.
Najbardziej pomożesz, jeśli wyślesz link do tej strony komuś z Zielonej Góry: rodzinie, sąsiadom, klasowej grupie rodziców.
Dodaj przypomnienie do kalendarza, żeby nie zapomnieć o głosowaniu.
Wydarzenie trafi tylko do twojego kalendarza: ta strona nic o tobie nie zapisuje.
Trasa od Słońca do Jowisza
Każda rzeźba znajdzie się tam, gdzie w tej skali wypada orbita jej planety, w miejscu, które i tak warto odwiedzić. Wszystkie te miejsca to tereny miejskie.
Zdjęcie 1 z 2
Słońce
Kopuła Planetarium Wenus
- Średnica
- 13 m
Kopuła na dachu Centrum Nauki Keplera. Po drugiej stronie alei Konstytucji 3 Maja będzie tablica z opisem i mapą całej trasy.
Zdjęcie 1 z 3
1Merkury
Palmiarnia
- Średnica
- 4,6 cm
- Wielkość
- jak limonka
- Od kopuły
- 532 m
Na Wzgórzu Winnym, skąd widać kopułę. To najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta: jej rok trwa 88 dni.
Od poprzedniego punktu: 9 min pieszo, 3 min rowerem
Zdjęcie 1 z 3
2Wenus
Zielona Strzała przy ul. Nowej
- Średnica
- 11,3 cm
- Wielkość
- jak mały grejpfrut
- Od kopuły
- 1 010 m
Przy rowerostradzie. Wenus jest prawie tak duża jak Ziemia. To ona świeci wieczorem albo nad ranem jako najjaśniejsza „gwiazda” na niebie.
Od poprzedniego punktu: 21 min pieszo, 7 min rowerem
Zdjęcie 1 z 2
3Ziemia
Zielony Przystanek
- Średnica
- 11,9 cm
- Wielkość
- jak mały melon
- Od kopuły
- 1 396 m
Przy ławkach na Jędrzychowie, niedaleko Zielonej Strzały. Oś Ziemi będzie nachylona o 23,4°, tak jak naprawdę: to dzięki temu nachyleniu mamy pory roku.
Od poprzedniego punktu: 6 min pieszo, 2 min rowerem
Zdjęcie 1 z 2
3Księżyc
Zielony Przystanek
- Średnica
- 3,2 cm
- Wielkość
- jak orzech włoski
- Od Ziemi
- 3,6 m
Księżyc wcale nie jest „tuż obok”: między nim a Ziemią zmieściłoby się prawie 30 Ziem. Na zdjęciach w roli Księżyca wystąpiła kulka żółtego sera. Tak, wiemy: Księżyc z sera. Ale wielkość się zgadza.
Zdjęcie 1 z 3
4Mars
Las przy ul. Botanicznej
- Średnica
- 6,3 cm
- Wielkość
- jak mandarynka
- Od kopuły
- 2 281 m
Tam, gdzie Zielona Strzała dochodzi do Botanicznej. Mars ma prawie dwa razy mniejszą średnicę niż Ziemia, a jego oś jest nachylona prawie tak samo jak ziemska.
Od poprzedniego punktu: 25 min pieszo, 7 min rowerem
Zdjęcie 1 z 2
5Jowisz
Park w Kiełpinie
- Średnica
- 1,31 m
- Wielkość
- wysoki jak ośmiolatek
- Od kopuły
- 7 492 m
Prawie dokładnie na południe od kopuły, ponad 5 km za Marsem. Jowisz jest większy niż wszystkie pozostałe planety razem: zmieściłoby się w nim ponad 1300 Ziem.
Od poprzedniego punktu: 88 min pieszo, 31 min rowerem
Od kopuły do Marsa pieszo jest około 4,5 km, mniej więcej 60 minut spaceru. Cała trasa aż do Jowisza ma około 11,2 km, czyli jakieś 2,5 godziny marszu. Rowerem jedzie się inną drogą, około 12,5 km, ale to niecała godzina spokojnej jazdy. Wenus i Mars znajdą się tuż przy rowerostradzie Zielona Strzała, Ziemia i Księżyc niedaleko niej, a dalej ścieżkami rowerowymi dojedziesz aż do Kiełpina.
Jak mogą wyglądać rzeźby
Cztery mniejsze planety i Księżyc to kule w skali modelu, osadzone jak globus w obręczy, która trzyma je za oba bieguny. Tyle że na stałe: kuli nie da się wyjąć ani obrócić.
- 1Kula w skali modelu. Ziemia ma 11,9 cm średnicy.
- 2Obręcz ze stali nierdzewnej, przykręcona na stałe.
- 3Oś nachylona jak u prawdziwej planety: u Ziemi o 23,4°, u Marsa o 25°.
- 4Tabliczka z nazwą, prawdziwą średnicą, odległością od Słońca i kodem QR do mapy.
- 5Słupek z betonu, około metra wysokości.
To propozycja: ostateczny kształt i materiały ustali dopiero projektant rzeźb. Kule mogłyby być wydrukami 3D, zabezpieczonymi przed promieniowaniem UV i pomalowanymi w kolory planet. Jowisz, kula o średnicy 1,31 m, byłby wielkoformatowym wydrukiem 3D.
Pytania i odpowiedzi
Kto może głosować?
Każdy mieszkaniec Zielonej Góry, bez względu na wiek. Każdy ma jeden głos na projekt inwestycyjny i jeden na społeczny.
Dlaczego Słońcem jest kopuła planetarium?
Bo już ją mamy. Ma około 13 metrów średnicy i znajduje się w środku miasta, w miejscu, które i tak kojarzy się z niebem. Słońca nie trzeba budować, a kopułę dobrze widać, kiedy spacerujesz w okolicy albo jedziesz samochodem czy autobusem.
Dlaczego tylko do Jowisza?
W tej skali Saturn wypada ponad 13 km od kopuły, poza granicami miasta. Budżet obywatelski płaci tylko za to, co powstanie na gruntach miasta, więc model kończy się na Jowiszu w Kiełpinie, najdalszej planecie w granicach Zielonej Góry.
Ile to kosztuje?
We wniosku projekt wyceniono na 274 500 zł brutto, razem z dokumentacją i montażem.
Kto będzie o to dbał?
Miasto, tak jak o ławki i pomniki: rzeźby będą jego własnością. Nie potrzebują prądu i nie mają ruchomych części, więc wystarczy sprzątanie wokół.
A jeśli ktoś je zniszczy albo ukradnie?
Małe kule są zamknięte w obręczach ze stali nierdzewnej z mocowaniem antywandalowym: bez specjalnych narzędzi nie da się ich wyjąć ani obrócić. Jowisz będzie duży i na stałe przymocowany do fundamentu.
Czy to naprawdę jest w skali?
Tak, i to podwójnie: rozmiary planet i odległości od kopuły są zmniejszone tyle samo razy, około 110 milionów. Orbity nie są idealnymi okręgami, więc każda rzeźba znajdzie się w odległości, na jaką jej planeta naprawdę oddala się od Słońca.
Czy coś takiego już gdzieś jest?
Tak. Najbardziej znany jest Sweden Solar System w Szwecji: Słońcem jest hala widowiskowa w Sztokholmie, a planety są rozstawione coraz dalej na północ, aż setki kilometrów od stolicy. Wiele miast w Niemczech i Szwajcarii ma też swoje „ścieżki planet”.
Kiedy to powstanie?
Jeśli projekt wygra, trafi do budżetu miasta na 2027 rok. Wtedy miasto zamówi rzeźby i je postawi, a dokładny termin ustali samo.
Kto to wymyślił?
Zielonogórzanin, który lubi astronomię, a jeszcze bardziej lubi realizować pomysły, takie jak ten. Prowadzi Slow Squares, serwis z codziennymi łamigłówkami logicznymi, ale projekt zgłosił prywatnie, jako zwykły mieszkaniec.