Jak rozwiązywać Calcudoku
Calcudoku to łamigłówka liczbowa na kwadratowej planszy podzielonej na klatki. W każdym rzędzie i w każdej kolumnie są cyfry od 1 do liczby ich pól, każda raz, a każda klatka ma w rogu wynik ze znakiem działania: cyfry klatki po dodaniu albo pomnożeniu, a w klatce z dwóch pól po odjęciu albo podzieleniu, mają dać ten wynik. Ta sama łamigłówka znana jest też jako KenKen.
Nic tutaj nie jest podpowiedzią: gra nigdy nie porównuje Twojej planszy z rozwiązaniem i żaden z opisanych niżej ruchów tego nie potrzebuje. Tych sześć technik, od najprostszej, to cała skala, według której ocenia się trudność plansz. Każdą pokazujemy na małej planszy, którą możesz przeklikać we własnym tempie.
Jak grać
Wypełnij planszę tak, by każdy rząd i każda kolumna zawierały cyfry od 1 do liczby ich pól, każdą dokładnie raz — na planszy 5 × 5 są to cyfry od 1 do 5.
Grube obrysy wyznaczają klatki. Liczba w rogu klatki to jej wynik, a znak obok mówi, jak cyfry klatki mają go dać: przy + ich suma, przy × ich iloczyn.
Klatka z − albo ÷ ma dwa pola: wynik to większa cyfra minus mniejsza albo większa podzielona przez mniejszą, przy czym większa może być w którymkolwiek z dwóch pól. Klatka z jednego pola zawiera po prostu swoją liczbę.
Cyfra może się w klatce powtórzyć, ale tylko w polach, które nie leżą w tym samym rzędzie ani w tej samej kolumnie.
Żadnej cyfry nie dostajesz na start. Klatki wystarczą: rozwiązanie jest dokładnie jedno i nigdy nie wymaga zgadywania.
Stuknij pole i wybierz cyfrę na klawiaturze pod planszą; ta sama cyfra raz jeszcze ją wymazuje. Przy włączonych notatkach cyfry zapisują się drobno w polu. Pod klawiaturą widać, z jakich cyfr może się składać klatka zaznaczonego pola; zestawy, które nie pasują już do wpisanych w niej cyfr, są przygaszone.
Planszę 9 × 9 przybliżysz i przesuniesz dwoma palcami; przybliżoną możesz też przesuwać miniaturą, która pojawi się obok przycisków. Jedno stuknięcie zawsze zaznacza pole.
Zaczerwienione pole to cyfra, która powtarza się w rzędzie albo kolumnie, albo cyfra w klatce, której wyniku nie da się już uzyskać — wtedy czerwienieje też wynik w rogu klatki. Gdy klatka jest wypełniona, jej cyfry dają wynik i żadne z jej pól nie jest zaczerwienione, wynik w rogu i obrys klatki szarzeją.
Każda plansza ma dokładnie jedno rozwiązanie i da się do niego dojść bez zgadywania. Planszy 5 × 5 wystarczą dwie pierwsze techniki opisane niżej; plansza 7 × 7 wymaga też trzeciej, a od czasu do czasu czwartej; plansza 9 × 9 dodatkowo piątej albo szóstej. Większość dalszych wniosków opiera się na dwóch faktach: wynik ze znakiem dopuszcza tylko kilka zestawów cyfr, a w żadnym rzędzie ani w żadnej kolumnie cyfra się nie powtarza — więc cyfra wpisana w jedno pole odpada we wszystkich pozostałych polach jej rzędu i kolumny.
Co może być w klatce
Napis w rogu klatki to jej wynik i znak działania, a razem dopuszczają tylko niektóre cyfry:
- Przy + wynik daje suma cyfr klatki, przy × ich iloczyn; taka klatka może mieć dowolną liczbę pól.
- Klatka z − albo ÷ ma dwa pola, a wynik to większa cyfra minus mniejsza albo większa podzielona przez mniejszą, przy czym większa może być w którymkolwiek z dwóch pól.
- Klatka z jednego pola nie ma znaku i zawiera po prostu swój wynik.
Każdy sposób wpisania cyfr w klatkę, który daje jej wynik, to wypełnienie, a w żadnym wypełnieniu ta sama cyfra nie trafia dwa razy do jednego rzędu ani do jednej kolumny. W klatce cyfra może się powtórzyć, ale tylko w dwóch polach, które nie leżą ani w tym samym rzędzie, ani w tej samej kolumnie — jak dwa końce klatki w kształcie litery L. Cyfra, która w żadnym wypełnieniu nie trafia do danego pola, w tym polu odpada. A gdy plansza się zapełnia, cyfra, która odpadnie w jednym z pól klatki, może wykluczyć jakieś wypełnienie, więc klatkę warto przeczytać jeszcze raz za każdym razem, gdy w jej polach coś się zmieni. W grze pod klawiaturą widać zestawy cyfr, z których może się składać klatka zaznaczonego pola.
Ostatnia cyfra, ostatnie miejsce
Dwa pytania, zadawane wciąż od nowa, pozwalają wpisywać cyfrę po cyfrze: jakie cyfry zostały temu polu i gdzie w tym rzędzie albo kolumnie może się jeszcze znaleźć ta cyfra. Pole, któremu została jedna cyfra, dostaje ją; cyfra, która ma w linii już tylko jedno miejsce, trafia właśnie tam. Każda wpisana cyfra odpada w reszcie swojego rzędu i kolumny, a razem z nią odpadają niektóre wypełnienia sąsiednich klatek, co otwiera drogę następnej. Razem z wypełnieniami klatek te dwa ruchy rozwiązują każdą planszę 5 × 5.
Cyfra klatki w jednej linii
Czasem wiadomo już, jakie cyfry są w klatce, choć jeszcze nie wiadomo, w których polach. Jeśli w każdym wypełnieniu klatki jakaś cyfra trafia do tych jej pól, które leżą w jednym rzędzie albo w jednej kolumnie, to w tej linii ta cyfra jest właśnie tam i żadne inne pole linii nie może jej zawierać. W klatce leżącej w całości w jednej linii dotyczy to każdej cyfry, którą klatka musi zawierać; w klatce w kształcie litery L — tylko cyfry, która w każdym wypełnieniu trafia do tego samego ramienia. Każda plansza 7 × 7 tego wymaga, zwykle kilka razy.
Pary i trójki
Kiedy dwóm polom jednego rzędu albo kolumny zostały te same dwie cyfry i nic więcej, te dwie cyfry należą do nich, w tej czy innej kolejności, i żadne inne pole tej linii nie może zawierać żadnej z nich. Tak samo działają trzy pola, którym zostały łącznie tylko trzy cyfry. W Calcudoku takie dwa pola często należą do dwóch różnych klatek i dlatego łatwo je przeoczyć. Wymagają tego niektóre plansze 7 × 7, nie wszystkie; ta mała — jeden raz.
Suma linii
W rzędzie jest raz każda cyfra od 1 do liczby jego pól, więc suma jego cyfr jest zawsze taka sama, bez względu na kolejność: 10 na planszy 4 × 4, 15 na 5 × 5, 28 na 7 × 7, 45 na 9 × 9. Odejmij wyniki klatek z dodawaniem leżących w rzędzie albo kolumnie w całości, wyniki klatek z jednego pola i cyfry już tam wpisane, a pola, które zostaną, muszą dać resztę — jak osobna klatka. Tak samo z iloczynem: cyfry każdego rzędu po pomnożeniu dają 1 × 2 × … aż do liczby jego pól, na planszy 5 × 5 to 120, i tę liczbę dzieli się przez wyniki klatek z mnożeniem leżących w rzędzie w całości. Każda plansza 9 × 9 co najmniej raz wymaga tego albo techniki z następnego rozdziału, a mniej więcej połowa z nich — właśnie tego.
Czytanie dwóch linii
Dwie linie można zestawić ze sobą. Jeśli jedyne miejsca dla jakiejś cyfry w dwóch rzędach leżą w tych samych dwóch kolumnach, to te dwie kolumny dostają tę cyfrę właśnie w tych dwóch rzędach, po jednej, tak albo na odwrót, więc nigdzie indziej w żadnej z nich jej nie ma. To samo działa, gdy zamienić rzędy z kolumnami. W Calcudoku często chodzi o dwie małe klatki, jedną nad drugą, które obie muszą zawierać tę samą cyfrę. Każda plansza 9 × 9 co najmniej raz wymaga tego albo sumy linii, a mniej więcej dwie trzecie z nich — właśnie tego.
Bez zegara. Wyjdź i wróć — wszystko jest zapisane.
Zagraj w dzisiejsze Calcudoku